NUP - Nationaal Uitvoerings Programma

EGEM i-teams en Kenniscentrum werken samen met gemeenten en NUP-programma’s om de gemeente tot een moderne organisatie te maken. Onze gezamenlijke uitdaging in 2009? Zorgen dat gemeenten de voorzieningen uit het Nationaal Uitvoeringsprogramma (NUP) succesvol en in onderlinge samenhang kunnen implementeren. Hiervoor is de Roadmap als aanpak gekozen. Dit document geeft in het notendop weer wat de Roadmap is. Wat gemeenten en NUP-programma’s bij de Roadmap te winnen hebben en welke activiteiten zijn gepland.

De Roadmap maakt inzichtelijk welke stappen van alle partijen nodig zijn voor succesvolle implementatie in samenhang. Waar de Roadmap om gaat? Reële ambities. Voor de gemeenten, voor de NUP-programma’s en voor EGEM i-teams en Kenniscentrum.
Daarnaast helpt de Roadmap om de informatie en praktijkervaring in beeld te brengen. Hiervoor worden onder meer ervaringstrajecten gestart. Ervaringstrajecten, die door gemeenten zelf worden geleid, laten zien welke kerninfrastructuur nodig is voor een bepaald project, wat de impact van het project is op de gemeentelijke praktijk en welke stappen nodig zijn om met z’n allen te komen tot succesvolle implementatie in samenhang.
EGEM i-teams en Kenniscentrum zijn de initiatiefnemers van de Roadmap. Zij organiseren het proces maar zijn er niet “de baas” van. De uitkomsten van de Roadmap zijn in de praktijk alleen bruikbaar als zowel gemeenten als programma’s zich erin kunnen vinden en de resultaten in hun eigen praktijk kunnen toepassen. We sturen op het bereiken van het doel (gemeenten in staat stellen met het NUP aan de slag te gaan) maar niet op de uitkomst.

De Roadmap kent drie stappen die ieder ongeveer drie maanden in beslag nemen:
• Voorbereiding met programma’s en gemeenten (begin oktober t/m half januari);
• Praktijkervaring opdoen in voorhoedegemeenten met behulp van ervaringstrajecten (half januari tot half april);
• Kennis en ervaringen overbrengen in opleiding aan e-adviseurs en e-coördinatoren gemeenten (half april tot eind mei).

De Roadmap is een aanpak die herbruikbaar is.

NUP is een uitbreiding van een traject waar alle gemeenten op de een of andere manier wel mee aan de slag zijn. Er is een brede consensus dat het aspect samenhang voor de gemeentelijke praktijk meer aandacht nodig heeft. De informatie wordt steeds per los programma beschikbaar gesteld. Klantgerichte gemeenten kunnen niet meer uit de voeten met losse onderdelen die zich richten op losse gemeentelijke activiteiten. Meer zicht op samenhang is nodig. En niet alleen zicht op papier, maar ook ervaring met de implementatie in de praktijk. Die is er wel met de losse onderdelen, daar hebben de programma’s over het algemeen zelf voor gezorgd, maar nog niet in samenhangen.

Er is echter geen tijd voor uitgebreide experimenten. Gemeenten zijn al aan de slag. Om in 2009 nog merkbare voortgang met de uitvoering van het NUP te boeken moeten de e-adviseurs van EGEM i-teams rond 1 mei de beschikking krijgen over de informatie en ervaringen die ze in gemeenten kunnen gaan toepassen.

Het NUP is niet de eerste bestuurlijke verklaring die zich richt op betere dienstverlening. Eerder was er de “Verklaring” van 18 april 2006. Daarin werden 12 bouwstenen genoemd en werd afgesproken het programma i-teams in het leven te roepen om gemeenten bij de implementatie te ondersteunen. Het NUP bouwt daar nu op voort. Nieuw in het NUP zijn:
- Een uitbreiding van de infrastructuurprojecten
- Toevoeging van voorbeeldprojecten
- Nadruk op de noodzaak van samenhang. De bouwstenen op zich zijn losse onderdelen die hun toegevoegde waarde met name leveren als ze op de juiste manier tot een samenhangend geheel zijn gemaakt.

EGEM i-teams biedt standaarden en implementatie ondersteuning en ondersteuning aan provincies en waterschappen. De praktijk heeft zich de afgelopen twee jaar zo ontwikkeld dat de producten die voor gemeenten ontwikkeld worden naar provincies en waterschappen worden doorvertaald. Dat gaat ook met de Roadmap gebeuren: die richt zich nu uitsluitend op gemeenten.

Het Rijk heeft fors geïnvesteerd om iedere gemeente individueel bij te staan bij haar organisatieontwikkeling. EGEM i-teams helpt gemeenten door samen met hen een realisatieplan op te stellen. Wanneer een gemeente zich aanmeldt (en ruim 400 gemeenten hebben dat inmiddels gedaan) brengt een oud gemeentesecretaris (de regie adviseur) met de gemeente in beeld wat de startpositie is en welke ambities de gemeente heeft. Daarna helpt een gecertificeerde e-adviseur van EGEM i-teams de gemeente bij het opstellen van een realisatieplan om die ambitie te realiseren. De implementatie van de bouwstenen krijgt daar een plaats in.

Eind 2008 is in 255 gemeenten het realisatieplan (soms al weer geruime tijd) af. Deze gemeenten richten zich op de uitvoering. In 2009 komen er naar verwachting 110 plannen bij. Alle gemeenten, in welke fase ze met het realisatieplan ook verkeren, moeten aan de slag met het NUP. EGEM i-teams gaat de gemeenten waar ze actief is daarbij helpen.

Betere dienstverlening en minder regeldruk komen niet tot stand door alleen invoering van een infrastructuur met allerlei ICT-voorzieningen. Daarvoor is een andere manier van werken nodig. ICT is weliswaar een onmisbaar hulpmiddel, maar het gaat om een organisatievraagstuk. In de praktijk van de afgelopen jaren is dat binnen EGEM i-teams vertaald naar een aanpak die zich richt op de ontwikkeling van de gemeentelijke organisatie. De aanpak gaat uit van een aantal plateaus (activiteitgericht, procesgericht, klantgericht, ketengericht) en aspectgebieden (o.a. besturing, personeel en organisatie, informatie en ICT, processen) die door voorhoedegemeenten zijn benoemd.

Er is een brede beweging binnen gemeenten gaande om zich te ontwikkelen tot klantgerichte organisaties (plateau 3). Dat is landelijk beleid van de VNG en de interne doelstelling van een grote meerderheid van gemeenten. Uit de praktijk van EGEM i-teams is bekend dat de meeste gemeente aan het eind van plateau 1 (activiteitgerichte organisatie) zitten.

De set standaarden die EGEM i-teams heeft ontwikkeld, is inmiddels vrijwel compleet. Het dekt alle bovengenoemde aspecten in samenhang af en past binnen de overkoepelende architectuur van de rijksoverheid. Dat wiel hoeven de gemeenten niet 443 keer uit te vinden. Veel gemeenten die nu op plateau 1 functioneren, passen de standaarden nog maar gedeeltelijk toe en missen ze ook niet. Op plateau 3, de klantgerichte gemeente, zijn ze onmisbaar. Het is daarom belangrijk dat de voorzieningen van de programma’s aan de standaarden voldoen of gaan voldoen.

Gemeenten, NUP-programma’s, EGEM i-teams en het Kenniscentrum hebben in het kader van de Roadmap al enkele werksessies gehad en nog enkele bijeenkomsten in de planning.

3 en 4 december 2008
Scannen NUP-programma’s op gemeentelijke impact door EGEM i-teams, Kenniscentrum en NUP-programma’s

10 en 11 december 2008
Terugkoppeling resultaten scans aan NUP-programma’s, eerste aanzet vorming ervaringstrajecten, (voorhoede)gemeenten, NUP-programma’s, EGEM i-teams en Kenniscentrum.

14 en 15 januari 2009
Uitwerken plan ervaringstrajecten, bijpraten koepelorganisaties, match ervaringstrajecten en NUP-programma’s

21 januari 2009
Informatieve en interactieve bijeenkomst van gemeenten, NUP-programma’s en koepelorganisaties over de status en toekomst van de Roadmap en ieders rol daarin. Dagvoorzitter is Felix Rottenberg en Marc Lammers inspireert. Meer over dit evenement is te lezen op: http://www.dagvanverbinding.registrationsite.nl/

Na 21 januari 2009
Wat er na het evenement gebeurt, weten we op hoofdlijnen. De precieze invulling is afhankelijk van de ervaringen die we opdoen en wat nodig blijkt te zijn.

Ervaringstrajecten starten: de komende maanden vindt bij een aantal gemeenten verschillende ervaringstrajecten plaats, in samenwerking met voorbeeldprojecten, NUP-programma’s en e-adviseurs. Ervaringstrajecten laten zien welke kerninfrastructuur nodig is voor een bepaald project, wat de impact van het project is op de gemeentelijke praktijk en welke stappen nodig zijn om met z’n allen te komen tot succesvolle implementatie in samenhang.

Dingen die in de voorbereiding niet helemaal af zijn gekomen, maken we parallel af. Alles gericht op de opleiding van de e-adviseurs van EGEM i-teams die eind april/begin mei gaat plaatsvinden en de ondersteuning van gemeenten gedurende de periode daarna.

Voor de programma’s geldt, dat er in het NUP is bepaald dat ieder programma zelf een uitvoeringstoets moet uitvoeren. Uit de uitvoeringstoetsen moet de bestuurlijke regiegroep zich eind april een beeld kunnen vormen of de planningen die in het NUP zijn opgenomen op alle punten realistisch zijn. De informatie die de programma’s nu in het kader van de Roadmap op een rijtje zetten vult zeker voor een deel die uitvoeringstoets in, maar duidelijk is ook dat het inhoudelijk niet volledig hetzelfde is. De programma’s gaan zelf in overleg met BZK bepalen in hoeverre de resultaten uit de Roadmap bij de uitvoeringstoetsen betrokken worden.

auteur: egem
versie: gepubliceerd
datum: 21/1/2009

De ervaringstrajecten houden blogs bij op Weblogs Ervaringstrajecten. Reacties op deze bijdragen zijn van harte welkom.

Klik op bovenstaande link om mee te kijken naar de ervaringen met de NUP Roadmap